ای چهره زیبای تو رشک بتان آزری               هر چند وصفت می کنم، در حسن از آن زیباتریهرگز نیاید در نظر نقشی ز رویت خوبتر               شمسی ندانم یا قمر، حوری ندانم یا پریآفاق را گردیده ام، مهر بتان ورزیده ام               بسیار خوبان دیده ام، اما تو چیز دیگریای راحت و آرام جان، با قد چون سرو روان               زینسان مرو دامن کشان، کآرام جانم می بریعزم تماشا کرده ای، آهنگ صحرا کرده ای               جان و دل ما برده ای، این است رسم دلبریعالم همه یغمای تو، خلقی همه شیدای تو               آن نرگس رعنای تو آورده کیش کافریخسرو غریب است و گدا، افتاده در شهر شما                باشد که از بهر خدا سوی غریبان بنگریامیرخسرو دهلویپی نوشت: امیرخسرو دهلوی، از شاعران و عارفان قرن هشتم هجری است که در « دهلی » متولد شده است. علاوه بر فعالیت در حوزه ی ادبیات از موسیقی دانان سرشناس زمان خود بوده است. لقب وی، «سعدیِ هند» است. 

ز اندازه بیرون تشنهام ساقی بیار آن آب را               اول مرا سیراب کن وآنگه بده اصحاب رامن نیز چشم از خواب خوش بر مینکردم پیش از این               روز فراق دوستان شب خوش بگفتم خواب راهر پارسا را کآن صنم در پیش مسجد بگذرد               چشمش بر ابرو افکند باطل کند محراب رامن صید وحشی نیستم در بند جان خویشتن               گر وی به تیرم میزند استادهام نشاب رامقدار یار همنفس چون من نداند هیچ کس                ماهی که بر خشک اوفتد قیمت بداند آب راوقتی در آبی تا میان دستی و پایی میزدم               اکنون همان پنداشتم دریای بی پایاب راامروز حالا غرقهام تا با کناری اوفتم               آنگه حکایت گویمت درد دل غرقاب راگر بیوفایی کردمی یرغو به قاآن بردمی               کآن کافر اعدا میکشد وین سنگدل احباب رافریاد میدارد رقیب از دست مشتاقان او               آواز مطرب در سرا زحمت بود بواب را«سعدی! چو جورش میبری نزدیک او دیگر مرو»               ای بیبصر! من میروم ؟ او میکشد قلاب راسعدیپی نوشت: نُشّاب: تیر ، بَوّاب: دربان ، احباب: دوستان، پایاب: بخش کم عمق آب دریا یا رودخانه، غرقاب: بخش عمیق دریا ( پایاب و غرقاب متضاد هستند)

هر دم از عمر میرود نفسیچون نگه میکنم نماند بسی ای که پنجاه رفت و در خوابیمگر این پنج روز دریابی  خجل آنکس که رفت و کار نساختکوس رحلت زدند و بار نساختخواب ِنوشین بامداد رحیلباز دارد پیاده را ز سبیل                    هر که آمد عمارتی نو ساخترفت و منزل به دیگری پرداخت وان دگر پخت همچنان هوسیوین عمارت بسر نبرد کسییار ناپایدار دوست مداردوستی را نشاید این غدار نیک و بد چون همی بباید مرُدخُنُک آنکس که گوی نیکی برُد برگ عیشی به گور خویش فرستکس نیارد ز پس ز پیش فرست عمر برَف است و آفتاب تموز             اندکی ماند و خواجه غَره هنوز ای تهیدست رفته در بازار ترسمت پُر نیاوری دستار هر که مزروع خود بخورد به  خو یـد    وقت خرمنش خوشه باید چید سعدی شیراز*پی نوشت: تموز: ماه تیر ، خوید: خوشه ی گندم نارس